Sedert 1994 woont Rossano Bacchin in Brugge-België.

Ik heb me nooit een "kunstenaar" gevoeld in de gangbare zin van het woord, ook al besef ik dat een groot deel van mijn leven gewijd was aan tekenen en schilderen. Hoe dan ook, wie actief is in de "sector" is min of meer verplicht tentoon te stellen, zich kenbaar te maken en onvermijdelijk geconfronteerd te worden met visies die soms verschillen van zijn eigen manier van denken, in de goeie of in de slechte zin. Ik beschouw mezelf niet als een avantgardist, integendeel, wat ik doe is in zekere zin "déjà vu"; ik probeer alleen maar eerlijk te zijn met mezelf en verder te gaan op mijn eigen weg, vaak op de tast. De kunstwereld bevindt zich vandaag in een ongewone en onzekere situatie, helemaal anders dan in het (verre) verleden. Het is belachelijk terug te keren naar het verleden, de toekomst is duister, in het nu geniet men ervan - en lijdt men - om zich te wentelen in zijn eigen gissingen. Ik vind het niet nodig een logische uitleg te geven aan mijn werk. Uiteraard is er een traject dat hier en daar geïnspireerd werd door wat mij omringde. Ik ben overtuigd dat iemand vooral "doet" wat hij "weet". Weten wat een schilderij voorstelt kan een ontgoocheling betekenen en in de abstracte schilderkunst geldt dit meer dan elders. Daarom ben ik altijd een beetje verrast als ik "interpretaties" hoor die verschillen van de mijne... en het zou zonde zijn ze te vernietigen... Wie mijn traject gevolgd heeft kan zeggen dat er een vage herinnering aan een landschap in zit, een onmiskenbare invloed van bepaalde grootmeesters uit de vorige eeuwen enz... Trouwens, een uitleg of een beschrijving, hoe wetenschappelijk ook, zullen (gelukkig) nooit volledig kunnen uitdrukken wat iemand ziet in een kunstwerk...

(Brugge, Januari 2003)

______

Ik vind het niet nodig een logische uitleg te geven aan mijn werk. Uiteraard is er een traject dat hier en daar geïnspireerd werd door wat mij omringde. Ik ben overtuigd dat iemand vooral “doet” wat hij “weet”. Weten wat een schilderij voorstelt kan een ontgoocheling
betekenen en in de abstracte schilderkunst geldt dit meer dan elders. Daarom ben ik altijd een beetje verrast als ik “interpretaties” hoor die verschillen van de mijne... en het zou zonde zijn ze te vernietigen... Wie mijn traject gevolgd heeft kan zeggen dat er een vage herinnering aan een landschap in zit, een onmiskenbare invloed van bepaalde grootmeesters uit de vorige eeuwen enz... Trouwens, een uitleg of een beschrijving, hoe wetenschappelijk ook, zullen (gelukkig) nooit volledig kunnen uitdrukken wat iemand ziet in een kunstwerk.

______

Hier komt de cultuur van hetfresco naar voren, en ook de kennis van en de liefde voor kostbare stoffen ... twee eigenschappen dieje enkel aantreft bij wie in. Venetië thuis is en deze cultuur in het bloed heeft. Van het contact met de Siciliaanse aarde blijven de warmte en het licht hangen, "indrukken" die zich verenigen met de zin voor kleur. Dit alles smelt samen tot een geheel, stijl genaamd.

Prof. Pasquale Grasso - naar aanleiding van de tentoonstelling "Rassegna biennale d'arte -Nuove Leve-" Marsala (Sicilië) 1989 waar Rossano Bacchin de eerste prijs behaalde.

______

Rossano Bacchin is een Byzantijn: hij is kunstig en geraffineerd, hij zoekt het licht in de kleur, zoals Rothko dat deed. Maar de vertrek- en eindpunten van beide schilders zijn totaal verschillend. Terwijl Rothko over ervaringen ging die enige gelijkenis konden vertonen met het Surrealisme, vertrekt Rossano vanuit landschapsinterpretaties van zijn eigen omgeving. In enkele van zijn rijpere abstracte werken kan men hiervanfragmenten terlLgvinden. De materie is doorschijnend, "licht" zoals !talo Calvino ons wil aantonen in één van zijn bekende "Lezioni Americane". De kleurvlalclcen leven naast minutieus geplaatste tekens: dit is een aanbod van een niet vormelijke schilderkunst met een stevige structuur, een visuele gedachte zoals bij Klee.

Stefano De Grandis, 1990

______

Rossano Bacchin is een klassieke schilder met moderne inslag: zijn werken zijn een harmonie van een solide architectuur en een rigoureuze compositie. Compositie is eigenlijk het woord dat steeds terugkeert als titel van zijn werken. Zijn abstracties zijn ikonen (in de etymologische betekenis van het woord: beelden) met een metaforische waarde. De Griekse wijsgeer Herakleitos zegt dat de verborgen harmonie sterker is dan de zichtbare. Ook in de schilderijen van deze kunstenaar verbergt een schijnbare eenvoud een doordachte structuur.

Stefano De Grandis, 1991

______

In 1993 beloofde Rossano Bacchin zijn vaderland Italië te ruilen voor Vlaanderen van zodra hij in Vlaanderen aan de slag zou kunnen als graficus. Dat is ondertussen zo, want naast de werkgelegenheid alhier hebben ook andere faktoren meegespeeld. Haar blinkende ogen spreken boekdelen! Rossano Bacchin is een klassiek gevormde schilder, een echte academicus, die zijn vak door en door kent en niet is blijven hangen bij het namaken van andermans creaties. Veel schilders hebben in de loop van de geschiedenis getracht om het licht weer te geven. Ze hebben met behulp van verfpigmenten, aangebracht op doek of papier, de indruk gegeven het licht te schilderen. Rossano zoekt het licht in de kleur en heeft zo een eigen stijl gecreëerd. De keuze van het materiaal is daarbij ook belangrijk. Papier is een licht materiaal, vergankelijk en voorlopig. Bacchin heeft bewust voor dit materiaal gekozen om zijn ijle gedachtengoed neer te zetten. In dat doorzichtige, dat ongrijpbare, dat dunne weergeven, slaagt Bacchin meesterlijk. Op eigenhandig geschept papier brengt hij flinterdunne lagen aan, één na één, dag na dag, om zo een doorschijnend landschap van zijn ziel of gemoedstoestand te creëren. Dunne lagen over elkaar heen gelegd geven een bepaalde diepte weer die het werk een vibratie geven, een lichte trilling, een licht-trilling. Bacchin heeft het sterke licht van het zuiden verlaten voor de zachtere kleuren van het noorden. In Italië is er meer licht en minder kleur, hier is de hemel blauwer. Het licht heeft hier een ander aanzien, het is minder licht, het is lichter licht. De kleurpigmenten gehaald uit de aarde en gebrand door het vuur worden gemengd met water, veel water, om zo de lucht en het licht te kunnen vatten. Het resultaat is moeilijk te voorspellen. Hij vertrekt vanuit een idee, een basisstructuur, een vlugge schets die daarna in twee, drie overheersende tinten gezet wordt. Stilaan ontstaat de beweging, een compositie. Hij werkt, aan twee of drie werken tegelijkertijd, dikwijls ook in reeksen. Daardoor kan hij één idee uitdiepen en er verschillende oplossingen aangeven. De landschappen van Bacchin zijn van een uitzonderlijke signatuur. Stilaan, stap na stap, is hij bezig zijn eigen stijl te ontwikkelen door te zoeken naar subtiele kleurschakeringen. Elk werk, een nuance op het voorgaande, brengt hem een stap dichter bij de absolute stilte, het absolute licht.

André Willocx, 1995

______

Zuiders licht

Wat is het Zuiders licht voor mij...? Ik leef hier al een tijdje maar ik kan nog geen duidelijk verschil maken tussen “het noordenlicht” en “zuiders licht”. Dit heeft waarschijnlijk te maken met het feit dat mijn geboorteregio nogal somber is van kleur in de zomer en nog meer in de winter. Het beeld van blauwe en turquoise zeeën met aangepaste aarde- en hemelkleur blijft voor mij ook iets tropisch. Ik vroeg me af, tijdens mijn studies in de Academie van Venetië, hoe dat kwam dat de Italiaanse geschilderde landschappen vaak waziger waren dan die van Vlaanderen en omgeving... . De Vlamingen: een preciezer volk (en dit zou kloppen met de zogenaamde nalatigheid van de zuiderlingen)? Of een kwestie van modellen: je schildert wat je iedere dag ziet? In ieder geval zou het simplistisch zijn om zuiders licht te beperken tot een zekere kleurencombinatie die niet te vinden is in de Vlaamse landschappen (gedomineerd door koude en/of neutrale kleuren). Het zuiders licht dat ik soms probeer te bereiken is een reis door landen die niet bestaan, belicht door een zon die meer een god is dan een ster en waar ik, en eventueel de toeschouwer, de enige onderdaan ben.

______

Rossano Bacchin in Speelmanskapel

Uit liefde voor Carine heeft Rossano Bacchin 11 jaar geleden Noord-Italië voor Vlaanderen, meer bepaald voor Brugge ingeruild. En aangezien Rossano schildert, Brugge niet zo groot is en het artistieke wereldje nog kleiner, lag het voor de hand dat wij elkaar eerder vroeg dan laat tegen het lijf zouden lopen. En zo gebeurde.

Eerder vroeg dan laat schreef ik over zijn werk dat ik onder de noemer “landschappen van de ziel” verzamelde. Landschappen gezien het rigide en aan het landschap refererende stramien dat aan de grondslag van zijn werk ligt; van de ziel omdat deze zachtaardige Italiaan pas dan - binnen die zekere structuur, binnen die vertrouwde omgeving - zijn ziel bloot kan geven. En omdat die zo puur is krijg je die kwetsbare transparantie, ervaar je als kijker een nauwelijks te peilen verte, waarin je helemaal kan wegzinken, zoals Carine wellicht en geregeld, in die grote ogen van Rossano. Ik had naar zijn werk gekeken en in zijn ziel geblikt en door het aftasten van zijn werk was ik op een trein verzeild geraakt. Een trein die zich langzaam door dat landschap wurmde. En hoewel er weinig opzienbarends te zien viel, las ik verwondering in de ogen van de jonge kunstenaar uit het kleine Bassano del Grappa in de buurt van Venetië. Een gevoelige jongen met een uitgesproken sedentaire geaardheid en moederbinding, iemand voor wie reizen eigenlijk te veel onzekerheid inhoudt. Er werd dan ook niet echt, maar in gedachten gereisd. Terug in de tijd, langs monumenten uit de kunstgeschiedenis en kunstenaars die hem inspireerden, Rothko en Klee. Het landschap was van een blauwe dominantie en overal was er water. De andere kleuren weerspiegelden zijn gemoed, zijn weemoed, terwijl bladgoud en kalligrafisch aandoende tekens verhalen vertelden.

Over de pracht van de basiliek op het San Marco-plein in Venetië bijvoorbeeld, de stad waar hij academie had gelopen. En vanuit een groot respect voor wat de kunstgeschiedenis tot op vandaag heeft voortgebracht, schilderde Rossano met water en met water en met pigmenten verder op eigenhandig geschept papier. En laat de wereld buiten maar knetteren en zot draaien, in het atelier duikt Rossano zijn eigen binnenwereld in om vorm te geven aan zijn gevoelens, om landschappen te creëren die hem toelaten in gedachten op reis te gaan, terug in de tijd, terug naar de plek waar hij opgroeide, zich koesterend binnen dat strakke stramien dat zijn werk zo kenmerkt en zich wentelend in de gelaagdheid van de vele lagen verf over elkaar heen, in een amalgaam van pigmenten en poeders. Vele jaren en een huis later ontmoet ik Rossano opnieuw. Zijn taal is minder exotisch, zijn werk blijft bijzonder herkenbaar en zijn kleurenpalet is verrijkt. Of het met passie te maken heeft, met temperament? Nee, maar hij durft nu meer. Zegt hij zelf. Hij gebruikt kleuren die hij vroeger niet durfde te gebruiken en graait in potjes met pigmenten die hij 20 jaar onaangeroerd had gelaten. De Italiaanse dromer is in het killere Noorden wat gehard, heeft zich moeten aanpassen, heeft de taal geleerd, is om den brode aan de slag gegaan, en vandaag staat de bescheiden, minzame, welhaast verlegen eenzaat zowaar voor de klas! Al zeker zijn biotoop niet. Hij is dus assertiever geworden en dat weerspiegelt zich dus ook een beetje in zijn plastisch werk. Het gaat hem de laatste maanden niet zo goed af. Er zijn praktische problemen met het huis en de drive om te schilderen ebt weg. En heeft het zin wat ik doe? Rossano is bijwijlen een vat vol twijfels.

Ik surf naar zijn website en zie hoe zijn werken het licht opslorpen, hoe groot de rol is en blijft die water in zijn werk speelt en hoe hij het werk niet langer achter glas koestert. Het is als met vlinders, zegt hij. Die beschermde ik vroeger achter glas, maar nu is het glas weg. Het werk is broos, maar dat wil ik, ik wil dat men het werk en zijn intrinsieke broosheid respecteert! Het papier waarop hij doorgaans werkt wordt gemaroufleerd op doek of op hout of hij schildert al eens meteen op het hout en laat de tekening van het hout meespelen, zoals hij in al zijn werken ook het water zijn gang laat gaan. Ik lees op de site dat hij zichzelf nooit als een kunstenaar heeft beschouwd, maar dat hij gewoon iemand is die het grootste gedeelte van zijn leven schildert. Hij staat ver van de avant-garde en in feite vindt hij het een beetje déjà-vu wat hij doet, maar hij is tenminste eerlijk met zichzelf en zijn al die modernisten dat wel? Of gaat het bij hen alleen om de show, de gimmick, de truc, het shockeren? Ik moet maar niet te veel verhalen bij zijn werk opdissen, laat dat maar aan de individuele kijker over, dat is trouwens de sterkte van dit werk, dat het zoveel aan interpretatie nog overlaat. Rossano schept landschappen waarin wij zelf nog alles kunnen invullen, onze eigen reis nog kunnen uitstippelen. Hij zal dat wellicht altijd blijven doen. Je doet wat je kent, lees ik op zijn site. Er blijven die vage herinneringen aan het landschap in al zijn facetten, aan verre invloeden van grote meesters en momenten uit de kunstgeschiedenis, aan wat hij ziet en ervaart, aan reizen - echte dan toch - naar plaatsen als Pompeï, waar hij tevreden vast kan stellen dat kleine stukjes van de aloude muurschilderingen heel dicht aanleunen bij wat hij creëert. Maar voorts wordt het werk van Rossano hoe langer hoe meer een louter spel van kleur en compositie. Nog soberder dan voorheen. Hij wil zo veel mogelijk ballast kwijt en gaat de weg van het minimalisme. Gestaag gaat hij zijn eigen weg en blijf variëren op dat ene thema dat hij zo goed kent, op dat stramien en met die textuur en gevoeligheid die hem zo eigen zijn en hem zo uniek maken. Is er een manager in de zaal?

Johan De Bruyne 2005

 

______

Minotaurus

1983 Noordoost Italië ... Rossano Bacchin is dan twintig en woont in Tombolo, een onooglijk dorpje ongeveer honderd km noordwestelijk van Venetië, in de landstreek Veneto. Tombolo ligt in de uitlopers van de Dolomieten, ten zuiden daarvan stroomt de Po doorheen de weidse vlakte naar de grote lagune, om er samen met de Adige en de Brenta, tussen de 118 eilanden waarop Venetië is gebouwd, in de Adriatische Zee uit te monden. In Venetië zit Rossano Bacchin ‘op kot’ en volgt schilderkunst aan de Academie voor Schone Kunsten. Dat verblijf ervaart Rossano als vochtig en grijs. De Venetiaanse mentaliteit deprimeert hem en doet hem besluiten om terug te keren naar Tombolo om vandaar te pendelen. Het wordt, jarenlang een dagelijkse treinreis. Alleen met zichzelf, van ruim twee uur. Rossano Bacchin, een minzaam - introverte man, die met grote zachte ogen dromerig de wereld lijkt in te kijken, is daarvan gediend en neemt, gedurende vier jaar, altijd gezeten aan het treinvenster - héél intens- het landschap in zich op. Dat landschap is vaak beregend, vlak, met weinig bomen en daardoor slechts gestructureerd door de gewassen op het veld. Het heeft ‘s avonds, bij het terugsporen naar Tombolo, de blauwig versluierde contouren van de Dolomieten als hoge horizon. Het is het uitzicht dat hij bewust en, dieper nog, onbewust in zich opneemt. Nu, vele jaren later, is dàt landschap, als decorum voor de treinreizen en zijn ‘condition humaine’, binnenin Rossano Bacchin bewaard tot een blijvende poëtische herinnering. Het is ook en evengoed de oorzaak van een levenslange en beschouwende reis naar zichzelf. Tot op vandaag is het zijn introspectieve onderwerp en de motivatie tot schilderen, het is het stuk verleden en de zuurstof voor diepgravende gedachten, voor zijn doorgrondingsproces en het leidt hem tenslotte tot de ascese waaruit hij kunstenaar wordt, “is”, en uitdrukt wat hij voelt. Het landschap en de Venetiaanse brandglasramen, die hij vaak ging zien, die hem fascineerden en die hij grondig bestudeerde, zetten Bacchin nog steeds aan tot de schilderkunstige onderzoekingen die hij sinds zijn academische opleiding héél intens beoefent. Ze zijn, op velerlei wijzen, telkens het middel tot de beeldvorming -een innerlijk landschap- van ‘vastgehouden tijd’. Het landschap werd de basis voor het structurele onderzoek, voor de vormgeving, de glasramen, zoals hij zich die herinnert, zetten hem aan tot kleurenonderzoek, tot het op zoek gaan naar wat hij noemt, een ander dan het gebruikelijke kleurensysteem.

Was Rossano Bacchin tijdens zijn opleiding een begenadigde en ook gelauwerde figuurschilder, dan is daar vandaag, in zijn werken, niets meer van te merken. Begeesterd, gepassioneerd door schilderkunst zoals hij altijd al was, en door de onnoemelijke rijkdom van de Italiaanse cultuur, is hij op zoek gegaan naar zijn identiteit als kunstenaar en is strikt eigen wegen beginnen exploreren. Hij verlaat het traditionele verfgebruik. Hij experimenteert met aquarel, gouache, pastel, krijt en industriële producten op zelfgemaakte dragers -zoals handgeschept papier- verlaat die dragers weer omwille van de houdbaarheid en wendt die dan weer aan als collage-elementen ... Zijn atelier wordt een chemisch labo, stinkt en is deels giftig .. . Maar zéker niet giftiger dan de wereld daarbuiten. Kortom hij lééft ... en node, maar om den brode, gaat hij werken in grafische bedrijven ... node, want hij leeft haast uitsluitend en slechts volkomen binnenin de eigen creatieve exploraties die het gevolg zijn van een zich voortdurend ontwikkelend schilderkunstig denken. Karakteristiek is wat opvalt als de persoonlijke eigenheid ... en dat kunnen we zien in het werk van Bacchin. De indruk is niet onmiddellijk, want de voorstellingen dwingen tot verdiepend waarnemen en wel omdat picturale elementen nagenoeg ontbreken, De landschappen die Bacchin aan ons voorstelt zijn karakteristiek omdat ze als dusdanig niet meteen herkenbaar zijn. Ze zijn de verinnerlijkte verbeelding van een verre maar onuitwisbare indruk. Het steeds opnieuw evalueren en uitpuren van de herinnering en de verbeelding. We zien nagenoeg monochrome, zonder uitzondering verticale en altijd in de diepte gestructureerde vlakken onder een vaak hoge horizon... , zéér expliciet om Bacchin als mens en als kunstenaar in zijn werken te plaatsen. Sterke composities zien we, als een solide architectuur waarin de kunstenaar op zoek gaat naar licht en kleur én naar een ultieme harmonie in de abstrahering. ‘In de diepte gestructureerd’, zoals de herinnering het hem oplegt, is een werkwijze geworden. Een omgaan met kleuren die hij zelf maakt uit pigmenten en vinyllijm en die, opgelost in water, dun, laag na laag aangebracht worden op het papier dat al naar gelang zijn gevoelsmatige positionering kan variëren in dikte, hoedanigheid en vaak ook onregelmatig van vorm kan zijn. Zijn alternatieve kleurgebruik houdt soms het gebruik in van metaal- en edelmetaalpigmenten waardoor er een wisselende optische reflectie waargenomen wordt, zoals dat bij kostbare stoffen, bijvoorbeeld zijde, het geval is. Het zijn weloverwogen toepassingen die het geheel, de vorm én de inhoud, dienen en nooit als toevoeging worden aangewend, nooit om zichzelf te plezieren. Met deze werkwijze wil Bacchin als het ware de diepten van zijn herinnering en van zijn gedachten evenaren en daarmee de vervlogen tijd en de rijke Venetiaanse traditie vasthouden. Zijn schilderkunstig denken leidt zodoende tot de perfecte integratie van de vernoemde componenten, van heden en verleden. En dat kunnen we niet alleen waarnemen maar ook nog goed aanvoelen.

Deze ‘landschappen’ worden steeds vaker donkere schemerzones als gevolg van de noordwestelijke invloeden op het verleden en zijn, uiteraard, ook van psychische aard”. Maar méér nog zijn ze het gevolg van zijn onderzoek naar de kleurmechanismen, naar grijswaarden als samenstelling van alle kleuren, dus naar wat ‘onbepaald’ is en blijft ... Het beeld van de tijd is daarmee gerelativeerd tot een schilderkunstige filosofie en ontdaan van sentiment of nostalgie. De landschappen zijn ‘volledig’ in de letterlijke zin van het woord. Ze zijn laag na laag egaal bewerkt, vandaar de diepte, en soms door inkrassingen gestructureerd. Ze vragen daardoor onze nauwkeurige aandacht… Onderbouwd door technisch vernuft verdragen ze die aandacht ook al, en méér nog, wanneer Bacchin het landschap creëert achter een door hemzelf aangebracht watergordijn. Om het druppelen, en zéker om geïsoleerde vlekken te vermijden, om te ontsnappen aan wat hij als zijn ‘horror - vacui’ omschrijft, voegt Bacchin, met nauwgezette gelijkmatigheid, water toe aan het landschap. Hij beoogt geenszins ‘drippings’, maar een harmonieus en stabiel vlak waarin de pigmenten hun vorm, hun structuur behouden, zoekend naar licht in de kleuren verwerpt hij het gebruik van aquarelverf omdat de aquarelstructuur microscopisch egaal is. Met de in vinyllijm en water opgeloste pigmenten behoudt Bacchin de zichtbare korrelstructuur van zijn pigmenten en hij zit weer aan het beregende venster van de trein die nog altijd van Tombolo naar Venetië en terug naar Tombolo dendert. Zo schiet het landschap telkens weer voorbij aan het venster van zijn herinnering in de inhoud van zijn vormgegeven schilderijen. In deze werken, als resultaat van onderzoek en streven, is de vorm wèrkelijk de inhoud geworden, als het gesloten circuit van een intens verinnerlijkte dialoog met zichzelf, als de verwijzing vàn zichzelf nààr zichzelf. Waarneming wordt gevoel en vertaald, bewerkt tot een nieuwe waarneming, maar nu van een hoogstpersoonlijke signatuur ... .

Ik verwijs hier, met graagte, naar vooral Rothko, Hartung en Klee, als de mystieke vertalers van het onuitspreekbare. Verscheidenheid en tegenstrijdigheid zijn de essentie zelf van de creatieve daad, als Bacchin zich al eens ‘frivoler’ uit, wordt zijn palet lichter en verschijnen er soms organische of streng geometrische elementen in het werk en verwijst hij naar de brandglasramen, hij zoekt immers licht in zijn kleuren, maar ook naar Italiaanse fresco’s, hetgeen uiteraard zijn afkomst en zin voor raffinement verraadt. Van zichzelf zegt Rossano Bacchin hoe hij het schilderen als een nood ervaart, als een soort ziekte die altijd blijft terugkeren, die hem naar het atelier stuwt waar hij balanceert tussen begeestering en trance, tussen ervaring en instinct. Maar we zien en voelen zijn controle over het fenomeen ‘schilderen’ én over zijn emoties, die schilderkunstig onderzocht en geëvalueerd, vertaald zijn tot de bedrieglijke eenvoud van creaties die verbeeldende scheppingen zijn als uitgepuurde poëzie en getuigen van een weldoordachte structuur. En het is daarmee en zodoende dat hij ook onze verbeelding schept. Het is het weloverwogen kunnen aan banden leggen van de emotionele drang tot expressie ... en de daaruit resulterende eenvoud is ontroerend want al kennen we zijn innerlijke landschappen niet -we hebben die immers nooit gezien- voelen kunnen we die wél. Net als in goede poëzie zijn we deelgenoot van een existentie die universeel is ... En het is daarom dat we de schilderkunst van Rossano Bacchin als absoluut hedendaags ervaren, als een verzoening van het verleden met het heden ... Het zijn beeld geworden diepe gedachten en de verzameling van alle eerst geselecteerde en vervolgens doordachte indrukken. De mens-kunstenaar als materie ... een perfecte synthese.

1998 - Germain De Meurisse

______

Dames en heren,
Vrienden en vriendinnen,
Beste Raakpunters,

Deze tentoonstelling van Rossano Bacchin is een belangrijke tentoonstelling.

Maar eerst dit.

Toeval bestaat niet. Zoals het was voorbeschikt dat het vorige schildersatelier van Rossano Bacchin enkel bereikbaar was via de badkamer, is het vandaag voorbeschikt dat het huidige schildersatelier van de genaamde Rossano Bacchin eveneens slechts via de badkamer bereikbaar is. Het kon bijgevolg niet anders of de schilderijen van de steeds weer genoemde Rossano Bacchin moesten wel een soort gewassen schilderijen worden.

Maar eerst dit.

Rossano Bacchin is een colorist pur sang en bijgevolg een jager op kleur. Die jacht op kleur bracht hem van het grijze Italië, ja, ook dat sombere Italië bestaat, via Venetië naar België. Die makkelijk traceerbare route is niet onbelangrijk in de artistieke ontwikkeling van Rossano Bacchin. De Po-vlakte, waar Rossano zijn eerste tekenen van een potentieel kunstenaarschap ontplooide, verschuilt zich -zoals geweten- niet zelden onder lagen van dikke mist, verbergt zich achter de rookpluimen van de zware industrie en begraaft zich bij voorkeur in het slib van de langste rivier van Italië. Met forse penseelstreken ontworstelde Rossano zich uit de armen van deze Po (zich in de voetsporen van Scipio wagend die als eerste de Po overstak, herinner u de Punische oorlogen) -met forse penseelstreken dus ontworstelde Rossano zich uit de armen van deze Po en baande hij zich een weg naar Venetië, waar hij lessen aan de academie volgde en waar hij de werken van de historische meesters ontdekte en bestudeerde. Terwijl zijn palet in Venetië een ander en persoonlijker kleur kreeg, maakte hij zich langzamerhand ook los van de dwang van het figuratieve. De jager op kleur bleek echter -en uit het één kan niet anders dan het andere volgen- ook een onverbiddelijk zoeker: op het kompas van zijn artistieke instincten en zijn fluwelen zintuigen vertrouwend, belandde Rossano in dat andere Venetië, met name het Venetië van het Noorden. -Nogmaals, het toeval bestaat niet.- In België kwam hij naar eigen zeggen in de ban van het intense groen van de natuur, van het schitterende blauw in de lucht op bikkelkoude vriesdagen, van het rijkelijk uitvloeiende paars en rood en violet in de zonsondergangen, en van de glinstering van de zon in de zee en de rivieren.  Rossano Bacchin zoog als een spons deze geconcentreerde kleuren van het noorden in zich op. En vergat op slag en bewust de voor de handliggende koppeling van de noordelijke kleuren met de noordelijke natuur, met de zomerdagen, winterdagen, de zonsondergangen of de waterpartijen.
Of moet ik hier een vraagteken plaatsen?
Spoelde hij de impressies van zich af met -toeval bestaat niet- een verkwikkende douche? Zoals hij zijn schilderijen onder de douche afspoelt?

Maar eerst dit.

Rossano Bacchin kreeg het label van de Homo lyricus abstracticus opgespeld. Zijn figuratief werk was abstract geworden. En op een bepaalde manier geestdriftig maar ingetogen zangerig. Edoch, door zijn geschilderde kleurvlakken bleef een grens lopen, zijnde een horizon. Of was die dunne streep die dwars door het schilderij liep, dan toch een herinnering aan de rivier uit zijn jeugd? Met het verstrijken van de tijd schoof de horizon op. De horizon schoof op naar de bovenkant van zijn schilderijen. Om op een dag uit het beeld te verdwijnen. Waardoor alleen rode vlakken. Blauwe vlakken. Zelfs bijna witte vlakken overbleven. Een paar keer kwam Rossano weer uit op wat haast de grondkleur van zijn doek zelf was. Op een bepaald manier schilderde Rossano Bacchin zich steeds dieper het doek in, schilderde hij zich steeds dieper zijn schilderijen in. En zijn werk werd werk na werk interessanter en diepzinniger. Ik zou het proces als volgt willen schetsen, slechte tekenaar die ik ben. Stel dat u op een berg staat en naar de groene vallei in de diepte kijkt. Stel dat u vervolgens de berg afdaalt. De wei komt dichterbij. De afrastering schuift op naar de randen van het blikveld. Stel dat u zo ver afdaalt dat u op de wei staat. Onder u is alleen nog groen te zien. Stel dat u op uw knieën gaat zitten. U zal alleen nog gras zien. Alleen nog gras? U zal diverse soorten gras zien. Ik zeg maar wat: trilgras zal u zien, groot liefdesgras misschien en -wie weet- klein liefdesgras, (nu we het toch over liefdesgrassen hebben) het kan ook Mexicaans liefdesgras of Abyssinisch liefdesgras zijn, of zwenkgras, hanenpoten, klein kanariegras en groot kanariegras, vossenstaart, geitenoog, glad vingergras, Engels slijkgras, baardgras en in het geval van Rossano Bacchin, stel u voor: Italiaans raaigras. Met eigen ogen kan u hier zien hoe diepzinnig en interessant dat werk van Rossano zich heeft ontwikkeld. Vraagt het om afstand, het nodigt tegelijk uit om aandachtig van dichtbij bekeken te worden.

Maar eerst dit.

Rossano Bacchin legt het er niet dik op. Niet in materie en niet in volume. Ook zijn schilderijen moeten onder de douche. In zijn atelier heeft hij een even genius als eenvoudig systeem ontwikkeld om zijn schilderen af te spoelen zonder dat hijzelf natte voeten krijgt. Want dat doet Rossano: zijn werk wassen en wassen en nog eens wassen. Elke kleurlaag die hij aanbrengt spoelt hij weer af. Zijn doeken zijn zo dun geschilderd dat weinig mensen er bij stil staan hoeveel lagen aan het uiteindelijke resultaat voorafgaan. Dit betekent dat de alweer genoemde Rossano na elke aangebrachte laag dagen geduld moet oefenen voor hij weer aan de slag kan. Om het doek dat hij voor ogen heeft te schilderen, is het immers noodzakelijk dat hij nat op droog schildert. De geduldige strijd die Rossano voert, ziet u op de onderkant van zijn doeken. Daar waar de verf is geklonterd, daar waar het water dikke verfdruppels heeft achtergelaten, daar waar niet alle kleuren zijn weggewassen. Soms schildert Rossano op papier. Wat het werk een extra dimensie van fragiliteit geeft. Soms schildert hij op doek. Wat resulteert in een diepere diepte. Soms schildert hij, zoals de laatste tijd, op houten paneeltjes. Wat verrassingen inhoudt. -(Hoewel: Rossano verfoeit de herhaling van de verrassing omdat de herhaling een doorzicht trucje wordt en het schilderij een stereotiep kunstje)- Maar of het nu werk op papier of doek of hout betreft, uit elk schilderij van Rossano spreekt een verhalende stilte. En uit die stilte spreekt, nogmaals, diepte maar ook breedte. De schilderijen van Rossano zijn ruimtelijk stil. Ik zou bijna durven zeggen: een oorverdovende stilte. Of beter: een onderwaterstilte.

Maar eerst dit.

Deze tentoonstelling van Rossano Bacchin is een belangrijke tentoonstelling. Dit is een tentoonstelling op het Raakpunt (toeval bestaat niet) van toen en straks. De vraag die Rossano Bacchin zich momenteel stelt, is of hij zich nog dieper in zijn schilderijen moet schilderen. Waarbij de vraag rijst of dat schildersgewijs (als dat woord bestaat) mogelijk is. Of moet hij de hele weg die hij heeft afgelegd terug? En de strijd die hij heeft gestreden met terugwerkende kracht voeren? Moet de film met andere woorden teruggespoeld worden? Om ooit, op een dag, weer bij het begin uit te komen, om weer in het figuratieve te belanden? Rossano Bacchin is –nogmaals- een colorist en bijgevolg een jager op kleur. Die jacht op kleur zal hem brengen waar hij moet zijn. Toeval bestaat niet. Een zoeker vindt, vaak vindt hij uitgerekend in die periodes waarin hij bijna radeloos het zoeken heeft gestaakt. Dat proces, van nadenken, beginnen, verscheuren en herbeginnen, is een belangrijk proces. Dat proces maakt een artiest tot wat hij is en tot wat hij te betekenen heeft. Rossano Bacchin is er nooit voor teruggeschrokken om zichzelf en zijn werk existentieel in vraag te stellen, daarom is het meer dan de moeite waard om de mens en de schilder Rossano Bacchin te blijven volgen.

Dames en heren,
Vrienden en vriendinnen,
Beste Raakpunters,

Deze tentoonstelling van Rossano Bacchin is om velerlei redenen een belangrijke tentoonstelling. Geniet ervan. En kom later nog eens terug. Op een dag dat je alleen bent. Want wie slechts éénmaal naar het werk van Rossano Bacchin heeft gekeken, heeft niets gezien, niets gehoord, zijn kleur niet geroken.

Ik dank u.

(Paul De moor, Januari 2011, Raakpunt - Brugge)

______